Ακολουθήστε μας

Σπορ

Ελευθέρια. Αγώνες Στίβου του Μεσσηνιακού για τον εορτασμό της Εθνικής Ανεξαρτησίας το 1930. Ο Γεώργιος Παπανδρέου επαινεί.

«Ελευθέρια» ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΙΒΟΥ ΤΟΥ ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΟΥ

          ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΜΕ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΙΒΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΛΑΜΑΤΑ ΤΟ 1930- 

Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΕΠΑΙΝΕΙ ΤΟΝ ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΟ
Του Χρήστου Νικ. Ζερίτη

Εισαγωγή

         Οι προγραμματισμένες εκδηλώσεις το 1921, για τον εορτασμό των 100 χρόνων από την έναρξη του Εθνικού Απελευθερωτικού Αγώνα στις 25 Μαρτίου 1821, ακυρώθηκαν λόγω των προβλημάτων αλλά και τις ενδείξεις της επερχόμενης καταστροφής της Μικρασιατικής Εκστρατείας, με αποτέλεσμα να μετατεθεί με τον νόμο 3009/1922 το μεγάλο γεγονός για το 1930. Μετά από μια μακροχρόνια αναμονή, κατά την οποία οι αναφορές στο θέμα δεν ήταν τόσο συχνές, ανασυστάθηκε τον Δεκέμβριο του 1928 η «Κεντρική Επιτροπή προς εορτασμόν την Εκατονταετηρίδος της Ελληνικής Παλιγγενεσίας». Επικεφαλής τίθεται συμβολικά ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Αλέξανδρος Ζαΐμης, ενώ η θεματική του εορτασμού μετατοπίζεται στην Ελληνική Ανεξαρτησία και όχι πλέον στην έναρξη της Επαναστάσεως.


(Το Πρωτόκολλο της ανεξαρτησίας του Ελληνικού κράτους -γνωστό και ως Πρωτόκολλο του Λονδίνου του 1830- υπογράφτηκε από τις ΑγγλίαΓαλλία και Ρωσία στις 3 Φεβρουαρίου του 1830.

 Ήταν η πρώτη επίσημη, διεθνής διπλωματική πράξη που αναγνώριζε την Ελλάδα ως κυρίαρχο και ανεξάρτητο κράτος, το οποίο θα επεκτεινόταν νότια της συνοριακής γραμμής που όριζαν οι ποταμοί Αχελώος και Σπερχειός. Πρώτος κυβερνήτης του νεοσύστατου κράτους υπήρξε ο Ιωάννης Καποδίστριας, ο οποίος διοικούσε την χώρα από τον Ιανουάριο 1828. Ωστόσο στη Συνθήκη οριζόταν ότι πολίτευμα του ελληνικού κράτους θα ήταν η μοναρχία και έτσι για τη θέση του μονάρχη οι συμβαλλόμενες χώρες επέλεξαν τον πρίγκιπα Λεοπόλδο της Σαξονίας-Κόμπουρκ & Γκότα, ο οποίος ενώ στην αρχή αποδέχτηκε την επιλογή του, αργότερα παραιτήθηκε και έγινε βασιλιάς στο Βέλγιο. Στον θρόνο της Ελλάδος τελικά ανέβηκε ο μόλις 17χρονος πρίγκηπας Όθωνας των Βίττελσμπαχ της Βαυαρίας και σε αυτό συνέβαλε ο φανατικός φιλελληνισμός του πατέρα του Λουδοβίκου Α΄ της Βαυαρίας. Οι Μεγάλες Δυνάμεις δεν ήταν απόλυτα σύμφωνες με την επιλογή, ιδιαίτερα η Μεγάλη Βρετανία που έφερνε και εμπόδια).


25/3/1930. Από τις εορταστικές εκδηλώσεις στο Παναθηναϊκό Στάδιο.

Γράφει ο Ηλίας Μπιτσάνης : «Στην Καλαμάτα οι εορτασμοί της Εκατονταετηρίδος προγραμματίστηκαν για τον Οκτώβριο του 1930, όπως και η πρώτη σχετική αναπαράσταση ιστορικών περιστατικών από την κατάληψη της πόλεως. Μόνον που τότε έγινε αναπαράσταση συνεδρίασης της Μεσσηνιακής Γερουσίας, της οποίας γλαφυρή περιγραφή κάνει η «Σημαία» (22-10-1930): «Επιτυχεστάτη υπήρξεν η αναπαράστασις της Μεσσηνιακής Γερουσίας, υπό ομάδος συμπολιτών μας. Όλοι, μα ανεξαιρέτως όλοι, υπεδύθησαν θαυμάσια τους ρόλους των. Ενόμιζε κανείς, ότι ευρίσκεται πράγματι προ του πρώτου αντιπροσωπευτικού σώματος. Τόση ήτο η επιτυχία. Εις την αναπαράστασιν της Γερουσίας έλαβον μέρος οι κ. κ. Θεοφιλόπουλος ως Μαυρομιχάλης όστις υπήρξεν άφθαστος, ο κ. Μπατσικούρας ως Κολοκοτρώνης όστις ομολογουμένως υπήρξε ασύγκριτος, ο κ. Νικητόπουλος, ο κ. Κάτσαρης, ο ιερεύς Κωστόπουλος και άλλοι. Ιδιαιτέραν όμως εντύπωσιν προεκάλεσε η εμφάνισις του κ. Μπατσικούρα ως Κολοκοτρώνη, όστις ανήλθεν επί του φρουρίου καθήμενος επί πώλου όνου. Οι παριστάμενοι μετά την αναπαράστασιν της Μεσσηνιακής Γερουσίας συνεχάρησαν θερμώς τους υποδυθέντας τους διάφορους ρόλους και τα μέλη της επιτροπής επί του εορτασμού της Εκατονταετηρίδος διά την όντως θαυμασίαν έμπνευσίν των». Η επιλογή για την αναπαράσταση της Μεσσηνιακής Γερουσίας είχε να κάνει με την πεποίθηση των παλιών Καλαματιανών ότι επρόκειτο για τη σημαντικότερη πράξη με την οποία είχαν μπει τα θεμέλια του νέου ελληνικού κράτους. Εκείνη τη χρονιά όμως «χτίστηκε» και ο μύθος των Αγίων Αποστόλων, στους οποίους εντοιχίστηκε πλάκα στη νότια είσοδο η οποία αναφέρει ότι στην εκκλησία αυτή έγινε η δέηση για την απελευθέρωση της πόλης».

25/3/1930. Η πομπή προς το Παναθηναϊκό Στάδιο για τις εκδηλώσεις.

 

      Ο Μεσσηνιακός Γ.Σ.1888 αποφάσισε να συμμετέχει στους εορτασμούς διοργανώνοντας Πελοποννησιακούς αγώνες Στίβου. Πουθενά στην Ελλάδα δεν συνδυάστηκαν και με αθλητικούς αγώνες οι εορτασμοί των 100 χρόνων επίσημης Ανεξαρτησίας. Την Κυριακή 19 Οκτωβρίου 1930 η εφημ. «Σημαία» δημοσιεύει πρωτοσέλιδο άρθρο του βουλευτή Καλαμών,  του κόμματος του Ελευθ. Βενιζέλου, του Σταύρου Κωστόπουλου, με τίτλο «Εκατό χρόνια Ελευθερίας».

         Από τον τίτλο του άρθρου πιθανολογώ πως οι άνθρωποι του Μεσσηνιακού εμπνεύσθηκαν και το όνομα των αγώνων «Ελευθέρια». Την Τετάρτη στις 22 Οκτωβρίου 1930 η εφημ. «Σημαία» δημοσιεύει ρεπορτάζ για τις διήμερες εκδηλώσεις.  Έγιναν οι προκριματικοί αγώνες και δημοσιεύονται  στις 23 Οκτωβρίου 1930, στην εφημ. «Σημαία», τα αποτελέσματα. Οι προκριματικοί χρειάστηκαν διότι από την Καλαμάτα μόνο αθλητές του Μεσσηνιακού θα έπαιρναν μέρος, με αντίπαλους αθλητές άλλων νομών της Πελοποννήσου.

 

        Η εφημ. «Σημαία» στο φύλο της 26ης Οκτωβρίου 1930 δημοσιεύει την είδηση πως «μετά πάσης επισημότητος θα λάβουν χώραν σήμερον αι υπό του Μεσσηνιακού Γυμναστικού Συλλόγου, εγκρίσει της ΣΕΓΑΣ, προκηρυχθέντες αθλητικοί αγώνες…». Οι αγώνες δεν διεξήχθησαν στις 26 Οκτωβρίου διότι επικρατούσαν κακές καιρικές συνθήκες. Στην ανακοίνωση αναβολής των φαίνεται και η ονομασία τους ως «Ελευθέρια». Γίνονται τελικώς την Κυριακή 2 Νοεμβρίου 1930 και αναγγέλλονται πομπωδώς από την εφημ. «Σημαία» στις 2/11/1930.

Τελικώς παίρνουν μέρος αθλητές του Μεσσηνιακού Γ.Σ., της Δάφνης Καλαμών, του Ηρακλέους Πύργου και του Άρεως Τριπόλεως. Τα αποτελέσματα και οι επιδόσεις των αθλητών δημοσιεύονται στην εφημ. «Σημαία» στο φύλο της 4/11/1930.


Ο επετειακός φιλοτελισμός το 1930

         Το κύριο μέρος όμως του παρόντος δημοσιεύματος είναι το σχετικό εκτενές δημοσίευμα της αθηναϊκής αθλητικής εφημερίδος «Αθλητικός τύπος» στο φύλο της 8/11/1930, στο οποίο δίνονται από τον ανταποκριτή της περισσότερες αθλητικές πληροφορίες από όσες είχε δημοσιεύσει η «Σημαία»:

 

«Δια πρώτην φοράν εις τα Καλάμας (εκτός των προ τριών ετών λαβόντων χώραν αγώνων) ετελέσθησαν αγώνες στίβου τοιαύτης μεγάλης σημασίας και τοιαύτης συμμετοχής αθλητών από την πόλιν μας. Τους αγώνας τούτους ετέλεσεν επ’ ευκαιρία των εορτών της Εκατονταετηρίδος ο μοναδικός εις την πόλιν μας Αθλητικός σύλλογος «Μεσσηνιακός», ετέθησαν δε υπό την προστασίαν του νομάρχου Μεσσηνίας και των άλλων αρχών, ζητήσαντες συγχρόνως και προ μηνός την έγκρισιν του Σ.Ε.Γ.Α.Σ. Εις τους αγώνας μετέσχον τα κάτωθι σωματεία : Άρης Τριπόλεως, Ηρακλής Πύργου, Δάφνη Καλαμάτας και Μεσσηνιακός Καλαμών με 40 περίπου αθλητάς. Η οργάνωσις των αγώνων οφείλεται εις την δραστηριότητα του νεοπροσληφθέντος γυμναστού κ. Δ. Γλυκοφρύδη, όστις έδωσεν μεγάλην ώθησιν εις τον αθλητισμόν του τόπου μας και συνετέλεσεν εις την καλλιέργειαν του φιλάθλου πνεύματος. Οι αγώνες διεξήχθησαν με τελείαν οργάνωσιν, συμφώνως με τους επίσημους κανονισμούς και ιδεώδη τάξιν. Τα αποτελέσματα των αγώνων έφερον νικητήν τον Μεσσηνιακόν Καλαμών με βαθμούς 36, ήτοι 10 πρώτας νίκας, 9 β’ και 9 γ’.

Δεύτερον τον Άρην Τριπόλεως με 26 βαθμούς, νίκας 6 α΄, 3 β΄ και 2 γ΄ και

Τρίτον τον Ηρακλήν Πύργου με βαθμούς 13 ήτοι νίκας 1 α΄, 4 β΄ και 2 γ΄. Τα τεχνικά αποτελέσματα των αγώνων έχουν ως εξής (σε παρένθεση τα αποτελέσματα με βάση το δημοσίευμα της εφ. «Σημαία) :

Δρόμος 100 μ. 1ος Χριστοφίλης (Άρης) 11 3/5. (Χριστοφίλης (Α), Τζαβίδας (Μ), Λαϊνάς (Η).

Δρόμος 200 μ. 1ος Χριστοφίλης (Άρης)  23 2/5. (Χριστοφίλης (Α), Τζαβίδας (Μ), Σορβαζιώτης (Η).

Δρόμος 400 μ. 1ος Σορβαλιώτης (Ηρακλής) 56 2/5. (Μπαξεβανάκης (Μ), Σορβαζιώτης (Η).

Δρόμος 1.500 μ. 1ος Βασιλόπουλος (Άρης ) 5’ 29’’. (Βασιλόπουλος (Μ), Εϊπίδης (Μ), Άννινος (Μ).

Δρόμος 10.000 μ. 1ος Σταυριανέας (Μεσσην.) 37΄ 4’’. (Λομπαρδιάς (Α), Καμαρινός (Η).

Δρόμος 110 μετ’ εμποδ. 1ος  Άννινος (Μεσσην.) 20’’. (Μπάλτας (Μ), Τσαμαλούκας (Μ).

Δρόμος 400 μετ’ εμποδ. 1ος Μπαξεβανάκης 58΄ 2/5. (Τασώνης (Μ), Άννινος (Μ).

Άλμα τριπλούν 1ος Καλογερόπουλος (Μεσσην.) 12μ 76 εκ. (Χριστοφίλης (Α), Φωτόπουλος (Μ).

Σφαιροβολία 1ος Μπαρτσαφόλης (Μεσσην.) 10μ 19 εκ. (Μπιζίμης (Μ), Τραχανάς (Α).

Ακοντισμός 1ος Μπιζίμης (Μεσσην.) 37μ 14 εκ. (Χριστοδουλάλης (Η), Τραχανάς (Α).

Άλμα εις ύψος 1ος Μανιάτης (Άρης) 1,69μ. (Μπιζίμης (Μ), Φωτόπουλος (Μ).

Άλμα απλούν εις μήκος 1ος Τραχανάς (Άρης) 5,57μ. (Χριστοφίλης (Α), Μπαρτσαφόλης (Μ).

Δισκοβολία Ελληνική 1ος Σορβαλιώτης (Ηρακλής) 25,50μ. (Τραχανάς 26,65 (Α), Σορβατσιώτης 25,80 (Η), Μπιζίμης 24,23 (Μ).

Άλμα επί κοντώ 1ος Κούτρος (Μεσσην.) 2,95μ. (Καλογερόπουλος  2,85 (Μ), Μπαρτσαφόλης 2,65 (Μ).

(*Σκυταλοδρομία 4Χ100 Άρης-Ηρακλής-Μεσσηνιακός (το αποτέλεσμα αυτό δεν περιλαμβάνεται στο δημοσίευμα της αθηναϊκής εφημερίδος και το πρόσθεσα από το δημοσίευμα της εφ. «Σημαία»).

Εις τους ανωτέρω αθλητικούς αγώνας δεν έλαβεν μέρος ουδένα εκ των συνεργαζομένων Σωματείων ΑΟΚΕ της πόλεώς μας. Τούτο δε κατά πληροφορίας μας, διότι κατά την περίοδον αυτήν των αγώνων διεξάγεται υπό των προαναφερθέντων Σωματείων Τουρνουά και συνεπώς οιαθληταί των, τυγχάνοντες και ποδοσφαιρισταί συνάμα, απεκλείετο να συμμετάσχουν.

Τα αποτελέσματα δεικνύουν ότι εις την Πελοπόννησον υπάρχουν αθληταί πρώτης τάξεως. Των Καλαμών π.χ. μόλις με 1 μηνός προπόνησιν κατώρθωσαν να παρουσιασθούν λίαν ικανοποιητικοί και με ρεκόρ πρώτης τάξεως. Ούτω ο χρόνος των 100 και 200 μ είναι πολύ καλός, επίσης ο χρόνος των 400 μ. των 110 και 400 μετ’ εμποδίων τέλειος. Το άλμα εις ύψος 1,69 επίσης είναι άριστον ως και των 10.000 μ. το οποίον εκέρδισεν με θαυμάσιον χρόνον 37’ 40’  ο Σταυριανέας του Μεσσηνιακού, όστις ας σημειωθή ότι τον διέτρεξε επί ανωμάλου δρόμου και αφού προηγουμένως ήλθεν πεζός επί 4 ώρας από το χωριό που διαμένει.

Ο Μεσσηνιακός σε 2 ½ μήνας θα προκηρύξη Παμπελοποννησιακούς αγώνας τη συμμετοχή και του Βόλου, οπότε είναι βέβαιον εξακολουθησάσης της αυτής εργασίας θα παρουσιασθούν εκπλήξεις και θαύματα από τους επαρχιώτας αθλητάς.

Είναι καιρός πλέον ο ΣΕΓΑΣ να ενισχύση και τον επαρχιωτικόν αθλητισμόν, ο οποίος ας το καταλάβη είναι η μοναδική ίσως πηγή αθλητών καλών και με φρόνημα αθλητικόν.

Ο Μεσσηνιακός Γ.Σ., το Διοικητικόν του Συμβούλιον. Ο διαιτητής του Γλυκοφρύδης Δ. αξίζουν μερικών συγχαρητηρίων και επαίνων».

Τρεις μήνες αργότερα ο Μεσσηνιακός Γ.Σ. έλαβε την παρακάτω επιστολή από τον Γεώργιο Παπανδέου, υπουργό Παιδείας (Ο «Γέρος της Δημοκρατίας», όπως ήταν το προσωνύμιό του, υπηρέτησε ως υπουργός Παιδείας επί Ελευθερίου Βενιζέλου (19301932) και συνέδεσε το όνομά του όχι μόνο με τα 3.200 σχολεία που κτίστηκαν τότε αλλά και με μία ευρύτατη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Τα σχολεία που έκτισε του εξασφάλισαν την αγάπη του προσφυγικού στοιχείου, κυρίως των Ποντίων και Μικρασιατών) :


Ο Ελευθ. Βενιζέλος και ο Γεωρ. Παπανδρέου το 1931
.


«ΕΚΦΡΑΣΙΣ ΕΥΑΡΕΣΚΕΙΑΣ
Ο κ. Υπουργός Παιδείας κ. Παπανδρέου, απηύθυνεν χθες προς τον Μεσσηνιακόν Σύλλογον το κάτωθι έγγραφον:
Προς τον Μεσσηνιακόν Σύλλογον Καλάμας.
Εις απάντησιν της υπ’ αριθ. 211 π.ε. υμετέρας αναφοράς, έχομεν την τιμήν να εκφράσωμεν υμίν την πλήρη ευαρέσκειαν και τα συγχαρητήρια του καθ’ ημάς Υπουργείου, δια την τέλεσιν των «Ελευθερίων» και την εξόχως πατριωτικήν χροιάν ήτις εδόθη εις τοιαύτα παρ’ υμών. Έχοντες δε πάντοτε υπ’  όψιν ότι οι αγώνες πάσης φύσεως δεν είναι σκοπός αλλά μέσον αγωγής της Ελληνικής νεολαίας, συμφώνως προς τας προαιωνίους ημών παραδόσεις και την όλην αποστολήν της φυλής και συγχρόνως ανδρισμού, η όλη δε σωματική αγωγή έν μέγα σχολείον δράσεως, φρονήματος και πατριωτισμού, χαίρομεν βλέποντες ότι προς την γνησίως Ελληνικήν ταύτην κατεύθυνσιν εστρέψατε τον «Μεσσηνιακόν» και ευχόμεθα όπως η μελλοντική του εξέλιξις να ικανοποιήση πλήρως τους κόπους και τας προσπαθείας υμών.
Ο Υπουργός
Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ»
 Εφημ. «Σημαία» 29/1/1931

Το αφιέρωμα αυτό θα έχει και το Β΄ μέρος που θα δημοσιευθεί στο μέλλον. Θα είναι σχετικό με την αθλητική παρουσία του Παναγιώτη Σταυριανέα, του οποίου φωτογραφία κοσμεί την Αίθουσα Κειμηλίων του Συλλόγου μας.- 

Click to comment

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

More in Σπορ