Η ώρα της προκήρυξης των εκλογών έφτασε. Στις 11 σήμερα το πρωί ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει στο Προεδρικό Μέγαρο για να ζητήσει από την Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, τη διάλυση της Βουλής και στη συνέχεια θα εκδοθεί το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα, το οποίο θα θυροκολληθεί το απόγευμα στο Κοινοβούλιο.
Λίγο μετά τη αναχώρηση του από το Προεδρικό Μέγαρο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα απευθύνει μήνυμα στους πολίτες, εξηγώντας τους λόγους για τους οποίους προχωρά στην προκήρυξη των εκλογών. Δεδομένο ότι η τετραετία δεν έχει εξαντληθεί πλήρως, ο κ. Μητσοτάκης θα εξηγήσει τον εθνικό λόγο, όπως προβλέπει το Σύνταγμα, βάση του οποίου θα στηθούν οι κάλπες στις 21 Μαΐου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Πρωθυπουργός αναμένεται να αναφερθεί στις οικονομικές εξελίξεις και στον στόχο της ανάκτησης της επενδυτικής βαθμίδας, τονίζοντας την ανάγκη να υπάρξει γι’ αυτό το σκοπό νωπή λαϊκή εντολή και συνθήκες σταθερότητας στη χώρα.
Ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται στο μήνυμα του, μεταξύ άλλων, να τονίσει ότι οι εκλογές διεξάγονται στη δύση της κυβερνητικής θητείας, 2 περίπου μήνες πριν από την επίσημη λήξη της, και ότι παρέμεινε πιστός στη δέσμευση του να εξαντλήσει τον συνταγματικό χρόνο και η χώρα να μην οδηγηθεί σε πρόωρες κάλπες.
Αλλαγή σκυτάλης στο υπουργείο Εσωτερικών
Ήδη από χτες Παρασκευή (20.4.2023) ανακοινώθηκαν οι δύο θέσεις που αλλάζουν χέρια.
Τον υπουργό Εσωτερικών Μάκη Βορίδη αντικαθιστά με καθήκοντα υπηρεσιακής υπουργού η κ. Καλλιόπη Σπανού, καθηγήτρια Διοικητικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, η οποία είχε διατελέσει και Συνήγορος του Πολίτη. Η ορκωμοσία της θα γίνει την Κυριακή, στις 18:00.
Νέος κυβερνητικός εκπρόσωπος στη θέση του Γιάννη Οικονόμου, οποίος κατέρχεται στις εκλογές, αναλαμβάνει ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος.
Διακομματική Επιτροπή για τους εκλογικούς κανόνες
Στα επόμενα βήματα, μετά την επίσημη διάλυση της Βουλής, η συνεδρίαση της Διακομματικής Επιτροπής, η οποία θα ορίσει τους κανόνες του εκλογικού «παιχνιδιού».
Τα κόμματα θα ορίσουν εκπρόσωπο, ο οποίος θα μετάσχει στις διαβουλεύσεις για την κατανομή του τηλεοπτικού χρόνου με βάση τα τελευταία ποσοστά του κάθε σχηματισμού, καθώς και οι περιορισμοί στις εμφανίσεις των υποψηφίων στα ΜΜΕ.
Ο οδικός χάρτης ως τις δεύτερες κάλπες
Δεδομένου ότι οι κάλπες της απλής αναλογικής, στις 21 Μαΐου θεωρείται απίθανο να αναδείξουν αυτοδύναμη κυβέρνηση, την επομένη της εκλογικής αναμέτρησης, η Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα δώσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον αρχηγό του πρώτου κόμματος.
Ο κάθε αρχηγός έχει δικαίωμα να κρατήσει την διερευνητική εντολή για τρεις μέρες, συνολικά δηλαδή εννέα ημέρες, με τη δυνατότητα ωστόσο να την παραδώσει ακόμη και την ίδια ημέρα ή και να μη τη λάβει καν.
Εφόσον διαπιστωθεί αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης, τότε η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, θα συγκαλέσει σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών υπό την προεδρία της, σε μια ύστατη προσπάθεια σχηματισμού Οικουμενικής κυβέρνησης. Μία τέτοια προοπτική θεωρείται επίσης αδύναμη.
Σε κάθε περίπτωση η διαδικασία αυτή θα έχει ολοκληρωθεί ως το αργότερο την Τρίτη 30 Μαΐου.
Η επόμενη κίνηση είναι η Πρόεδρος της Δημοκρατίας να ορίσει Πρωθυπουργό έναν από τους προέδρους των τριών ανωτάτων δικαστηρίων της χώρας και θα ορκιστεί Υπηρεσιακή Κυβέρνηση, η οποία θα οδηγήσει τη χώρα στη δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, με το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής.
Μετά την ορκωμοσία της, η νέα Βουλή θα συνεδριάσει, θα εκλέξει προεδρείο και μετά από μια ημέρα θα εκδοθεί Προεδρικό Διάταγμα για τη διάλυση της.
Με βάση το χρονοδιάγραμμα, οι δεύτερες κάλπες θα στηθούν το αργότερο στις αρχές Ιουλίου, με επικρατέστερη ημερομηνία την 2α Ιουλίου.
Εάν και εφόσον κάποιο κόμμα συγκεντρώσει αυτοδυναμία, τότε η χώρα αποκτά αμέσως κυβέρνηση. Αν όμως αυτό δεν συμβεί, τότε ξεκινά εκ νέου από την Πρόεδρο της Δημοκρατίας η διαδικασία των διερευνητικών εκλογών.
Το καλό σενάριο σε αυτή την περίπτωση είναι να υπάρξει η απαραίτητη συνεργασία κομμάτων για να σχηματιστεί κυβέρνηση και ως τα μέσα Ιουλίου να έχει ξεκινήσει το έργο της.
Το κακό σενάριο… η προσφυγή σε τρίτες κάλπες το φθινόπωρο.
